Poznań 28 stycznia 2012r.

Pan
Bartosz Artukowicz Minister Zdrowia
Szanowny Panie Ministrze,

 

Wyrażamy zadowolenie ze skreślenia art. 48 ust.8 ustawy o refundacji leków. Przepisy te przewidywały karanie lekarzy w trybie pozasądowym za niezawinione lub cudze błędy oraz w przypadkach tak niejasno określonych, że pozwalało to kontrolerom NFZ na ukaranie każdego lekarza, nawet tego, który dopełnił wszelkiej staranności przy wypisywaniu recept. Skreślone przepisy były niewątpliwie niekonstytucyjne i dobrze się stało, że zostały wyeliminowane z porządku prawnego.

Niestety, przy okazji oczekiwanej przez wszystkich nowelizacji ustawy refundacyjnej Parlament - na wniosek Rady Ministrów - dokonał również "podstępnie" zaskakującej zmiany w ustawie o zawodach lekarza i lekarza dentysty, przenosząc do niej z rozporządzenia ministra zdrowia przepisy zobowiązujące lekarzy do wskazania stopnia refundacji leku w przypadkach, gdy jest więcej niż jeden poziom refundacji oraz zobowiązujące lekarza do weryfikacji i zaznaczania na recepcie szczególnych uprawnień pacjentów do refundacji leków. W ten sposób złamane zostało publiczne przyrzeczenie Premiera RP, że lekarze nie będą - we wspomnianych przypadkach - określać poziomu refundacji leku, ale oznaczą jedynie na recepcie rozpoznanie za pomocą kodu ICD-10 lub przez wskazanie litery P dla chorób przewlekłych. Podobną obietnicę złożył również Pan Minister na spotkaniu z nami 09 stycznia w Klubie Lekarza w Warszawie. Oczekujemy zatem, że Rząd przedstawi projekt ustawy uchylającej wprowadzone przepisy, tym bardziej, że w powszechnej opinii, tryb uchwalenia zmian w ustawie o zawodzie lekarza dokonanych "przy okazji" uchwalenia pilnego projektu nowelizacji ustawy refundacyjnej - jest niekonstytucyjny. Naczelna Rada Lekarska z pewnością złoży w najbliższym czasie wniosek w tej sprawie do Trybunału Konstytucyjnego.

Oczekujemy również, że - podobnie jak skreślone zostały niekonstytucyjne przepisy o karaniu lekarzy zawarte w art. 48 ust.8 ustawy o refundacji leków - skreślone też zostaną analogiczne przepisy o karaniu świadczeniodawców za "błędy" przy wypisywaniu recept, zawarte w umowach o udzielanie świadczeń zdrowotnych podpisywanych przez NFZ ze świadczeniodawcami. Odpowiednie zapisy tych umów, które przewidują karanie świadczeniodawców "kwotą nienależnej refundacji" zostały tam umieszczone na podstawie załącznika do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Odpowiedni przepis jest w § 31. ust l załącznika i brzmi: "Umowa może zawierać zastrzeżenie, że w przypadku wystawienia recept osobom nieuprawnionym lub w przypadkach nieuzasadnionych oddział wojewódzki Funduszu może nałożyć na świadczeniodawcę karę umowną stanowiącą równowartość nienależnych refundacji cen leków dokonanych na podstawie recept wraz z odsetkami ustawowymi od dnia dokonania refundacji."

Cytowany przepis jest w oczywisty sposób niekonstytucyjny, bo posługuje się niedookreślonym pojęciem: "przypadki nieuzasadnione", uzależniając od niego kary finansowe dla świadczeniodawców wynoszące nawet kilkaset tysięcy złotych. Takie rozwiązanie powoduje, iż organ stosujący ów przepis

(NFZ) w istocie zastępuje prawodawcę w zakresie tych zagadnień, które zostały uregulowane w sposób nieprecyzyjny, czyli w określeniu kiedy następują "nieuzasadnione przypadki" wypisania recepty refundowanej przez lekarza. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie wypowiedział się w sprawie tego rodzaju nieprecyzyjnych przepisów prawa (np. K 6/02) uznając, iż naruszają one zasadę poprawnej legislacji, a zatem i konstytucyjną zasadę państwa prawnego. Wobec powyższego zwracamy się do Pana Ministra o jak najszybsze skreślenie przepisu § 31. ust l załącznika do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Podobnie niekonstytucyjne przepisy o karaniu lekarzy za "błędy" przy wypisywaniu recept, jakie zostały już wykreślone z ustawy o refundacji leków (art.48 ust.8), znajdują się ciągle jeszcze w umowach podpisywanych przez NFZ z lekarzami prywatnie praktykującymi i lekarzami wypisującymi leki dla siebie i rodziny. Wnioskujemy, aby - w ramach nadzoru Ministra Zdrowia nad NFZ - polecił Pan prezesowi Funduszu usunięcie tych zapisów z powyższych umów.
W związku z planowaną rychłą nowelizacją rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie recept, występujemy z wnioskiem, aby - zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami - zrezygnował Pan z obciążania lekarzy obowiązkiem wpisywania na recepcie poziomu refundacji leków oraz aby w nowym wzorze recepty znalazło się miejsce na oświadczenie pacjenta o jego uprawnieniach do refundacji, co rozwiązałoby w sposób racjonalny i ostateczny problemy z weryfikacją tych uprawnień i odciążyłoby lekarzy od zbędnych działań biurokratycznych.

Widzimy również pilną potrzebę zmiany zakresu refundacji leków, ujętych w wykazach leków refundowanych. Trzeba koniecznie refundację leków dostosować do rzeczywistego ich zastosowania (wskazań klinicznych, zgodnym z EBM), a nie do wskazań zarejestrowanych przez producentów, bo ogranicza to dramatycznie dostęp chorych do leków refundowanych i łamie konstytucyjną zasadę równego dostępu obywateli do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Wnioskujemy o spotkanie z przedstawicielami naszych organizacji w celu omówienia przedstawionych wyżej propozycji i oczekiwań. Na pewno przysłużyłoby się ono dobrze dialogowi rządu ze środowiskiem lekarskim w sprawach dotyczących lekarzy i zapobiegło niepokojom społecznym w przyszłości.

Z wyrazami szacunku
Federacja Pracodawców "Porozumienie Zielonogórskie"
Stowarzyszenie Lekarzy Praktyków/Konsylium 24
Polska Federacja Pracodawców Ochrony Zdrowia
Ogólnopolski Związek Zawodowy Lekarzy

Załączniki: