Na każdym poziomie opieki zdrowotnej podstawowym źródłem informacji jest dokumentacja medyczna – co do zasady obecnie w formie elektronicznej – zawierająca kluczowe informacje w zakresie wykonanej diagnostyki i leczenia pacjenta. Biorąc pod uwagę współczesne zagrożenia związane z cyberbezpieczeństwem. Należy w tym miejscu podkreślić nadzwyczajny charakter obecnej sytuacji, a mianowicie trwającą – jak to określają naczelne organy administracji publicznej – wojnę hybrydową w cyberprzestrzeni. W tej sytuacji szczególnego znaczenia nabiera odporność podmiotów leczniczych na ataki hakerskie i próby wyłudzenia danych.
W kontekście cyberbezpieczeństwa podmiotu leczniczego – ale również biorąc pod uwagę zakres odpowiedzialności podmiotu i personelu – zasadnicze znaczenie ma prawidłowe prowadzenie i zabezpieczenie dokumentacji medycznej zarówno przed jej utratą, zniszczeniem, dostępem osób nieuprawnionych, ale również ze względu na wadliwe oprogramowania, działanie sprzętu, a także wirusy i inne zdarzenia losowe. Istotne są więc zasady dostępu do dokumentacji medycznej personelu medycznego oraz innych upoważnionych osób w zakresie ich kompetencji i przyznanych uprawnień, jednocześnie z indywidualnym określeniem – poprzez identyfikator – osoby dokonującej zmiany w dokumentacji.
Szczególnie istotne jest, aby w każdym podmiocie leczniczym znane były i funkcjonowały zasady ciągłego i niezakłóconego dostępu do dokumentacji medycznej, jej przechowywania i ochrony przed utratą wraz z regularnym tworzeniem bezpiecznych kopii zapasowych. Z zachowaniem środków bezpieczeństwa adekwatnych do zagrożeń współcześnie występujących.
Należy w tym miejscu przypomnieć, że z przeprowadzonych dotychczas badań wynika, że ponad połowa respondentów wskazuje na potrzebę podniesienia ogólnie kompetencji cyfrowych .
Mając powyższe na uwadze rekomenduje organizację szkoleń – z koniecznym aspektem praktycznym – w zakresie zasad prowadzenia, a w szczególności zabezpieczenia dokumentacji medycznej w formie zarówno szkoleń stacjonarnych, jak i online.
Szkolenia powinny stanowić przypomnienie zasad prowadzenia elektronicznej dokumentacji medycznej jednak wiodącym wątkiem powinien być aspekt jej zabezpieczenia.
Powinny obejmować zagadnienia takie jak:
1) Zasady prowadzenia i adekwatnego do zagrożeń zabezpieczenia dostępu do dokumentacji medycznej.
2) Zagrożenia w zakresie możliwości utraty, zniszczenia, dostępu osób nieuprawnionych do dokumentacji medycznej.
3) Zagrożenie wynikające z ataków hakerskich, wirusów komputerowych.
Biorąc pod uwagę powyższe można określić kluczowe kompetencje uczestników:
1) Potrafią wykorzystywać wiedzę z zakresu zasad prowadzenia i zabezpieczenia dokumentacji medycznej.
2) Potrafią wykorzystywać wiedzę z zakresu możliwych zagrożeń integralności i kompletności dokumentacji medycznej.
3) Potrafią reagować na zaistniałe incydenty związane z dostępnością i integralnością dokumentacji medycznej.
Prof. ucz. dr hab. Sebastian Sikorski
Ekspert wiodący Rady Sektorowej ds. Kompetencji Sektora Ochrony Zdrowia, UKSW
